Biblioteka w Choszczówce

Budynek biblioteki publicznej w Choszczówce jest przykładem zrównoważonego projektowania w architekturze, w którym założenia techniczne idą w parze z założeniami społecznymi.

Lokalizacja
Kłosowa 6, Warszawa – Choszczówka

Inwestor
m.st. Warszawa

Status
Zrealizowane

Powierzchnia
625 m²

Projekt
2023

Realizacja
2024

Biblioteka w Choszczówce została nominowana do Nagrody Unii Europejskiej w konkursie architektury współczesnej im. Miesa van der Rohe 2026.

Biblioteka jeszcze przed otwarciem zdobyła Nagrodę Architektoniczną Prezydenta m.st. Warszawy 2024 w kategorii „Architektura Użyteczności Publicznej” oraz za rozwiązania zapewniające dostępność, a także wyróżnienie w kategorii   „Najlepszy projekt ekologiczny” w konkursie PLGBC Polish Green Building Council Awards 2023.

Biblioteka w Choszczówce ma nie tylko pełnić funkcję wypożyczalni oraz miejsca organizacji wydarzeń kulturalnych, lecz także służyć integracji lokalnej społeczności. Przestrzeń wokół i wewnątrz budynku ma stwarzać pretekst do odwiedzenia go niekoniecznie w celu wypożyczenia książki.

Projektując to miejsce, staraliśmy się zachować otwarty i naturalny charakter terenu – z dziką zielenią i ścieżkami, którymi mieszkańcy przechodzą do stacji kolejowej oraz spacerują z psami. Chcieliśmy też, aby wpisał się w znajdującą się na sąsiednich działkach zabudowę jednorodzinną.

Najważniejszym źródłem inspiracji była dla nas otaczająca bibliotekę natura, więc na elewacji i w otoczeniu obiektu znalazły się naturalne materiały. Pionowy układ desek wpisuje się w rytm pni otaczających budynek drzew, mineralna nawierzchnia podjazdu przypomina gruntową wiejską drogę.

Zastosowano rozwiązania ograniczające zużycie energii i ślad węglowy, m.in. niskie współczynniki przenikania ciepła, pompę ciepła wspieraną panelami fotowoltaicznymi oraz systemy sterowania wentylacją. Klatka schodowa i szyb windy zrealizowane zostały z prefabrykatów żelbetowych. W bibliotece zainstalowano też zbiornik o pojemności 6 m³, który zbiera wodę deszczową z dachu. Woda będzie później wykorzystywana do podlewania roślinności wokół budynku, co pozwala na oszczędność cennej wody pitnej.

Chcieliśmy, żeby wnętrze było jednocześnie uspokajające i inspirujące. Za jego charakter odpowiada naturalne drewno, które buduje atmosferę sprzyjającą koncentracji i wyciszeniu. Przez swój zapach, fakturę i niepowtarzalny rysunek materiał ten przemawia do wszystkich zmysłów. Użycie drewna w konstrukcji, izolacji termicznej, elewacji oraz jako materiału wykończeniowego pomaga zmniejszyć związany z budową ślad środowiskowy. Temu celowi mają też służyć zastosowane rozwiązania techniczne: pompa ciepła, instalacja fotowoltaiczna i zbiornik na wodę deszczową.

Chcieliśmy, by obiekt odpowiadał  zarówno na wyzwania związane ze zmianami klimatu, jak i na potrzebę wykreowania przestrzeni przyjaznej dla użytkowników.

Wnętrza dużymi przeszkleniami otwierają się na zieleń, a z każdego pomieszczenia na parterze można wyjść bezpośrednio na zewnątrz. W ciepłych miesiącach teren przy budynku ma być funkcjonalnym przedłużeniem przestrzeni wewnętrznych, służąc jako czytelnia, miejsce spotkań czy kino letnie.

Wieczorem oświetlone i widoczne z daleka sale biblioteki – dzięki przeszklonej elewacji – zachęcają do odwiedzin.

Piękny, zatopiony w zieleni budynek nowej biblioteki to nasza duma. Mieszkańcy (…) będą tu mogli nie tylko wypożyczyć książki, ale też spotkać się z sąsiadami, obejrzeć filmy w kinie plenerowym, a nawet zasadzić rośliny w sąsiedzkim ogrodzie, bo biblioteka przy Kłosowej będzie także miejscem aktywności lokalnej. A wszystko to w drewnianym, przytulnym i już wyróżnionym trzema nagrodami budynku!

Anna Majchrzak, Burmistrz Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy

Bibliotekę nagrodzono za funkcjonalność, dostępność i urodę architektury przełamującej stereotypy na temat technologii szkieletowej. Obiekt jest swoistym manifestem ekologicznym i może służyć jako nauka jak budować lepiej i mądrzej.

z uzasadnienia jury Nagrody Architektonicznej Prezydenta Miasta st. Warszawy

Nagrody